KENNISMAKEN MET WFH

Het behouden huis Sylvia Willink-QuiŽl Parijs

Brudssel Renske geboren Vier novellen Fraijlemaborg Huis Victor Hugo Waarom schrijven

HOOFDMENU 

 

Free counter and web stats

Ik moet vijftien geweest zijn, want ik las  'Het behouden huis'

 

(1960) Lekker dun voor de boekenlijst   (2000)


    Een schokkende ervaring. DŠŠr had ik niet van terug! Geen enkele regel waar enige hoop uit spreekt. Zelfs een stokoude, dove man aan wie de oorlog volledig voorbij gaat en die zich slechts met zijn vissen bemoeit, ontsnapt niet aan het wetmatig geweld.

 

 

 

 

Pas na 46 jaar lees ik in De Parelduiker (2009 nr. 2) precies wat mij zo intrigeerde. Edward Grasman maakt een vergelijking met 'De aanslag' van Harry Mulish, onomstotelijk een uitermate boeiende roman. Daar wind ik geen doekjes om. Maar wat is er aan de hand? Over de suggestie dat Mulish kopieert en na-aapt wil ik het helemaal niet hebben. Wel over de rol die door de schrijver toegekend wordt aan de Duitse bezetter en (met name) bij Hermans, over de rol die de partizanen in 'Het behouden huis' spelen. Wie staan er aan de goede kant? En wie zijn er fout?

'De aanslag' beantwoordt aan ieders basisgevoel voor gerechtigheid: de Duitse bezetter is de boosdoener. Maar Hermans laat juist de bevrijder alle mogelijke dood en verderf zaaien. De Duitser is de correcte, menselijke actor in de novelle. Alle gevoel voor rechtvaardigheid bij de lezer van de novelle wordt op zijn kop gezet en getart. Wreedheden passen in de hoofden van lezers nu eenmaal niet bij diegenen, die moreel gezien de oorlog voor ieders gevoel dienen te winnen! Tja, en hoe geef je dat een plek?

In de poŽzie is deze uitspraak gevleugeld: "Lees maar, er staat niet wat er staat". Dat gold voor Martinus Nijhoff. Voor het werk van Hermans geldt:

 

"Lees maar, er staat niet wat je wil"

 

En wil je dan de kennismaking met WF Hermans nog aangaan?

Ik wel, toen, in 1963.

 

 

Maar hoe werkt dat dan? Waarom willen lezers van WF Hermans' verhalen en romans perse die beklemming ervaren? Is hun wereldbeeld dan net zo verziekt en nihilistisch als dat van WF Hermans?

 

 

Frans Ruiter gaat in deze essaybundel dieper in op de ambivalente houding tussen lezer en schrijver, tussen schrijver en moraal. De ideeŽn van Emanuel Kant geven daar de basis voor. Een bundel vol beschouwingen over Hermans' werk.

 

(2000)

Hoe was het ook weer? Kreeg ik nou dit exemplaar bij de dierenwinkel cadeau bij aankoop van tien goudvissen of een waterpomp?

 

 

 

Het is 2004: De Bezige Bij heeft mijn boodschap begrepen. 'Het behouden huis' verschijnt opnieuw (26de druk), maar nu als bijzonder lief klein boekje in een reeks van vele andere schattige boekjes. De Bij is 60 jaar, vandaar. Kijk uit jeugdige lezertjes, want dit aardige werkje zal je leven grondig veranderen. Je bent gewaarschuwd.

 

 De dertigste druk (2008). Na verschillende pogingen het huis op de omslagen van het boekje goed in beeld te brengen, deze filmische benadering voor de omslag. "Murder she wrote", zo'n beetje. Toch denk ik dat er weinig cineasten zullen zijn die er echt plezier aan beleven de novelle, maar vooral de mens in de novelle in beeld te brengen, zoals Hermans hem beschrijft. En dat heb ik hierboven al uitgelegd, toch?

terug

 

 

  uitgebreide informatie over WF Hermans

 

WF Hermans in brons door Sylvia Willink-QuiŽl 1981. De echtelieden Willink-QuiŽl waren goede vrienden. Zij aten bij- en met elkaar en schonken aandacht aan elkaars verjaardagen, zeker als het kroonjaren betrof.

 terug

 

          

(foto's Nico Bennemeer)


   In 1973 vertrekt WF Hermans uit Groningen. Waar kun je beter over Groningen schrijven dan in Parijs? Links: 18 Rue Thťodule Ribot. Rechts het huis waarnaar WF Hermans in 1981 verhuist: 86 Av. Niel.

Kamervragen over zijn inzet op de RUG werden Hermans te veel. Hermans zag de democratiseringsgolf binnen de studentenwereld niet zitten. Volgens de universiteit liet Hermans zich te weinig zien. Uiteindelijk werd Hermans in het gelijk gesteld, maar de lol was er af en hij volgde een oude droom: als schrijver verhuizen naar Parijs. Age Bijkaart ging met hem mee. Zijn alter-ego heeft er meer dan 700 Bijkaartbrieven geschreven.

 

terug

 

Op 13 november 1991 verhuist WF Hermans naar Brussel, Atrebatenstraat 61. Dichter bij de (klein)kinderen en naar een stad waar hij zich thuis voelt.

De jaren in Parijs hebben niet opgeleverd wat Hermans verwachtte. Ad Fransen beschrijft hoe eenzaamheid een steeds grotere rol speelt. Bovendien zijn er lichamelijke ongemakken en werd er ooit een aanslag gepleegd op zijn leven. De deegroller van Emmy Hermans redde beider levens, zo gaat het verhaal. Steeds vaker bezong Hermans BelgiŽ, haar hoofdstad en zelfs het koningshuis, dat hem ruimhartig de Prijs der Nederlandse letteren (1977) overhandigde.

terug

 

Mijn dochter geboren en ik bijna jarig. Marga daagde WF Hermans uit. Wie kreeg de meeste aandacht? Hermans deed een tegenzet en stuurde zijn felicitatiekaart. Het zou nog 18 jaar duren voor Renske haar WF Hermans-werkstuk schrijft.

terug

 

 +  +  +    =   1993

(klik)

Anders dan toen ik 19 was, werd over de boeken waarover zij schreef niet onverdeeld gunstig geoordeeld: "Het bedrog van WF Hermans", "Zoethoudertjes van Hermans", "Een hoestbui op wielen". Maar ook: "De sensatie van de notedop", (toen nog zonder -n-) De sereniteit die de buitenkant uitstraalt, durf ik te beweren, zit ook van binnen! 

 

 

 

Zonder de achtergrond van een klassieke opleiding moest Renske er de Griekse mythologie bij betrekken. En terecht!

 

2007 (uitg. Reservaat, Heilo)

'De zegelring', het vierde zwarte boekje, vertelt over de bewoners van dit Groningse buiten. Verrassend is het verhaal van Nico Keuning, die de bewoningsgeschiedenis van de borg bij toeval kan ontrafelen. En als je het onderscheid tussen werkelijkheid en fictie niet wilt maken, tijdens het lezen van dit werkje, dan komt het verhaal het best tot zijn recht.

terug      

 

 

Als het aan De Bezige Bij ligt, gaan de 'Vier novellen' 'Filip's sonatine' heten. In het Bezige Bij Journaal 2010 wordt gesproken over 260 bladzijden. En dit omslag staat er bij. Ik zie liever de vier afzonderlijke zwarte boekjes van hierboven.

terug

 

 

(foto Nico Bennemeer)

 

Maar nu over Hermans' felicitatiekaart: Dit is het huis van Victor Hugo dat ik kon vinden op: 6 Place des Vosges. Anders dan op de kaart staat. Wie kan dat verklaren?

 

 

    

nader kennismaken

Ja, waarom eigenlijk? WF Hermans merkt op dat deze vraag nooit aan een pianist of aan een wielrenner wordt gesteld. De moeite waard om er een krantenartikel aan te wijden. Bij de jaarwisseling 1983 - 1984 verschijnt de eerste druk van het boekje 'Waarom schrijven', als nieuwjaarsgeschenk bij De Harmonie.  De tweede druk is van januari 1984 en te koop. Het is ťťn van de weinige autobiografische geschriften van Hermans.

terug

 

 

 

  Deze pagina werd voor het laatst bijgewerkt op: 28 oktober 2012

 

horizontal rule

 

terug

 

 

Bezoek deze pagina's in uw eigen volgorde

Plaats "WILLEM FREDERIK HERMANS" bij uw favorieten

Ach, waar bemoei ik mij eigenlijk mee?

 

WILLEM FREDERIK HERMANS

KENNISMAKEN MET WFH --- SPELLETJES MET WFH

LUISTEREN NAAR WFH --- BIJSCHRIJVEN OVER WFH --- ADVERTEREN MET WFH

NAAR DE FILM MET WFH --- AUTOBIOGRAFIE VAN WFH

MULTATULI EN WFH --- SCHRIJFMACHINES VAN WFH

TIJDSCHRIFTEN OVER WFH --- PLAATJES KIJKEN MET WFH

WEINREB, EEN KWESTIE VAN WFH --- BOEKJES LEZEN MET WFH

RIJMEN MET WFH --- WITTGENSTEIN EN WFH --- NAAR ZWEDEN MET WFH?

AANDENKEN AAN WFH --- OP TONEEL MET WFH --- INTERVIEWS MET WFH

POST VOOR WFH --- TE GAST BIJ WFH --- NEDERLAND LEEST WFH

DAGPORTRETTEN VAN WFH

VOLLEDIG WERK VAN WFH

 

wfh_info@chello.nl

 

Bij het samenstellen van deze site heb ik gepoogd bestaande rechten op tekst

en afbeelding te eerbiedigen. Mocht er toch nog bezwaar zijn tegen 

het gebruik van materiaal, laat u dat dan onverwijld weten?

 

De links naar de verschillende pagina's werden voor het laatst bijgewerkt op: maandag 28 september 2015